* سالن مد آراگـــل *

تقریباً غیر ممکن است بتوانیم در مورد عطر با توجه به مواد تشکیل دهنده آن صحبت کنیم چرا که فرمول ساخت عطر برای طراحان آن عطر محفوظ است و البته سری. اما فرهیختگان باتجربه و حرفه‌ای میتوانند عناصر اصلی تشکیل دهنده عطر‌ها را جدا کنند .وقتی که این چیره دستی و مهارت با تکنولوژی شیمی مدرن مانند تکنولوژی تجزیه عناصر رنگی (Gas Chromatography) آمیخته شود به عطر ساز کمک می‌کند که عطری مانند آن و یا حتی بهتر از آن ساخته شود. تقریبا بیش از 85%  عطرها در اروپا و مخصوصاً در کشورهای فرانسه، آلمان، سوئیس، اسپانیا، هلند و انگلستان تولید می‌شود. اما از آنجاییکه شهرت،صنعت عطر جهان را احاطه کرده است شما ممکن است تصور کنید که عطرها ویژگی‌های اختصاصی دارند که فقط مخصوص طراح آن است و بقیه به آن دسترسی ندارند ولی در حقیقت این طور نیست. قوانین جهانی این طور اعلام می‌کنند که این رایحه متعلق به طبیعت است و نه متعلق به یک فرد خاص. بنابراین یک عطرو رایحه نمی‌تواند انحصاری باشد یا قانون کپی رایت در مورد آن  اجرا شود، کارخانه‌ها هم نمی‌توانند کسی را از تغییر دادن یا بهبود دادن بر روی بوها و رایحه‌ها در تمام یا قسمتی از یک عطر منع نمایند.

برند و نام عطرها

البته نام برند تجاری عطر می‌تواند برای طراح آن عطر مشمول قانون کپی رایت باشد، وی می‌تواند آن را ثبت کند و دیگران حق ندارند از آن به نفع خود استفاده کنند. به همین دلیل ما از واژه‌های «عطر خالص بدون الکل ....» یا  « اسانس .... » یا «رایحه .... » استفاده می‌کنیم تا تفاوت آن کاملاً شفاف و روشن باشد. با یک عطر خالص بویایی شما در تمام طول شبانه روز حفظ می‌شود چرا که عطرهای خالص علاوه بر بدن شما حتی روی لباس شما در کمد لباس باقی می‌ماند. عطر خالص معمولاً بین 6 تا 24 ساعت دوام دارد و تبخیر طبیعی عطر در تمام مدت روز ادامه می‌یابد که این به نوع پوست شما هم بستگی دارد. اما فقط یک نکته مهم: عطرهای خالص برای مدت طولانی در شیشه‌هایشان می‌مانند. اغلب مردم نمی‌دانند که عطرهای الکلی (ادکلن‌ها و دئودورانت‌ها) فاسد شدنی هستند. کارشناسان صنایع، عمر این گونه عطرها را بین 6 تا 18 ماه اعلام می‌کنند البته این مدت با توجه به مواد ادکلن و کیفیت آن متغیر است. اما عطرهای خالص سال‌ها بوی خود را از دست نمی‌دهند.

ادکلن ها

یک ادکلن آميزه‌اي از روغن‌هاي اساسي(Essential Oil )، تركيبات معطر (Aroma Compound)، ثابت كننده(Fixatives)  الكل (Alcohol) می‌باشد. روغن‌هاي اساسي از طريق تـقـطـير گـل‌ها،گياهان و علف‌ها بدست می‌آيد. اگر عصاره گيري ازطريق تـقطير مـيــسر نباشد توسط روغن‌هاي جاذب اين كار صورت می‌گـيـرد مانند گل ياس. عصاره گيري توسط روغن‌هاي جاذب اساساً عمل استخراج توسط جذب مواد معطر به داخل موم و سپس استخراج و جدا سازي روغن بدبو توسط الكل می‌باشد. در سـاختـن عـطر  مواد شيميايي معطر نيز به كار می‌رود. ثـابـت كننده‌ها كه وظيفه پيوند دادن و متصل كردن عطرهاي گوناگون را به عهده دارند شامل بلسان (درخت گل حنا)، عنـبر سـائـل و شـيره غـدد بـودار آهـوي مشـك ( نــوع غليظ آن بدبو بوده اما در محلول الكل به عـنـوان عـامـل نگهدارنده كاربرد دارد). ميـزان الكل افزوده بستگي به نوع ادکلن دارد.

انـواع ادکلن‌ها و خـواص آنـها

هــمان طـور كـه درصد(غلظت) تركيبات معطر (اروماتيك) كاهش می‌يابد(مقدار الکل افزایش می‌یابد)، شـدت و طول عـمـر عطر نيز كاهش می‌يابد.

1- عصاره عطر: %40-20 تركيبات معطر

2- Perfume   Eau De شامل 10 - 20% ترکیبات معطر

3- Eau De Toilette  شامل 5-10% ترکیبات معطر

4- Eau De Cologne  شامل 2-5 % ترکیبات معطر

تـركيـب آب و الـكل به عنوان حلال مواد معطر به كار می‌رود. در عمل گرماي بدن سبب می‌گردد تـا حـلال بـه سرعت تـبـخير شده و عـطر بـروي پـوست بـاقـي بـماند تا بتدريج طي چندين ساعت تبخير گردد.

مراحل تبخير عطر

1- رايحه اوليه: رايحه‌اي كه پس از چند دقيقه از استعمال عـطـر احـسـاس می‌گردد. رايحه اوليه همان احساس اوليه از بوي عطر می‌بـاشد. بـه هـمين خاطر در فروش عطر تاثير بسزايي دارد. رايحه اين مرحله تازه و تند می‌بـاشد. تركيـبـاتي كـه در ايـن مـرحله دخيل هستند بوي تند داشته و شديدا فرار می‌باشند و به سرعت تبخير می‌گردند.

2- رايحه ثانوي: رايحه عطرثانوي زماني كـه رايـحه ابتدايي از ميان می‌رود آشكار می‌گردد. رايحه ثانوي بدنه اصلي عطر را تشكيل می‌دهد و به عنوان ملايم كنـنـده بوي تند اوليه به كار می‌رود.رايحه اين مرحله چيزي حدود 10 دقيقه تا 1 ساعت بعد از استعمال عطر احساس می‌گردد.

3- رايحه پايه: رايحه عطر زماني كه رايحه اوليه و ثانويه از ميان می‌رونـد. تركيبات اين گروه معمولاً ثابت كننده می‌بـاشنـد. رايحه اين مرحله قبل از 30 دقيقه از استعمال عطر احساس نخواهد شد.

منابع عطر سازي

 گياهان به عنوان منابع روغن‌هاي اساسي و تركيبات معطر عمده به شمار می‌آيند. گياهان ايـن تـركيبات را به خـاطر محافظت از حيوانات گياه خوار و هم چنين جذب حشرات گرده افشان توليد می‌كنند.

1- گل‌ها: بزرگترين منبع مواد معطر می‌باشند كه شامل گل‌هاي سرخ، مريم، ميخك، ياس و ابريشم هستند.

2- بر گ‌ها: برگ‌هاي نعناع هندي، بنفشه، رزماري، مركبات، گوجه فرنگي و علف خشك.

3- ريشه و ساقه‌هاي زيرزميني: ريشه درخت جوز و زنجبيل.

4- دانه‌ها: دانه‌هاي گشنيز، زيره، كاكائو، هل و باديان.

5- ميوه‌ها: ميوه‌هاي تمشك، توت فرنگي، سيب، مركبات، وانيل، فلفل شيرين.

6- روغن چوب: چوب درختان سرو، عرعر، كاج و صنوبر.

7- پوست درختان: درخت نعناع.

8- رزين(صمغ): رزين بوته كندر، بلسان(درخت گل حنا)، كاج و صنوبر.

منابع حيواني

1- مشك: از كيسه آهوي آسيايي گرفته می‌شود كه مشك سنتزي(مصنوعي) به علت اقتصادي بودن جايگزين مشك طبيعي شده است.

2- كاستوريوم: كه از كيسه سگ آبي آمريكاي شمالي بدست می‌آيد.

3- عنبر سائل: ماده چربي مانندي كه از نهنگ عنبر بدست می‌آيد.

4- عسل: كه از كندو عسل زنبور بدست می‌آيد.

منابع مصنوعي

مواد معطر ساختگي تركيبات ارگانيكي می‌باشد كـه از فرآورده‌هاي نـفـتـي و يا رزين درخت كاج حاصل می‌گردد مانند كومالين و لينالول.

خانواده عطرها

FRESHY GREEN: رايحه ‌اي كه شـبيـه عـلف و سبزه و يا برگ‌هاي تازه چيده شده می‌باشد - رايحه پر طراوت

ORIENTAL: رايحه كاجي و بلوطي و يا وانيلي - رايحه گرم

SPICY: رايحه گرم و تند.

WOODY: رايحه جنگل و چوب خشك تازه قطع شده.

FLORAL: رايحه گل‌ها - ملايم و طبيعي.

FRUITY: رايحه ميوه‌ها بجز مركبات مانند: سيب، موز و توت فرنگي.

FUNGAL: رايحه قارچ مانند.

EARTHY/MOSSY: رايحه زمين جنگل و خاك.

CITRUS: رايحه مركبات مانند: نارنج، ليمو ترش و پرتغال.

TOBACCO: رايحه تنباكو.

SWEET: رايحه شيرين.

LIGHT: رايحه ملايم و سبك.

 HEAVY: رايحه سنگين و گيرا.

از ديگر گروه‌هاي عطرها می‌توان به DEODORANT ها كه براي برطرف كردن بوي بد دهان و ANTI-PERSPIRANT ها كه از تعريق بدن جلوگيري می‌كنند و AFTERSHAVE كـه پس از اصلاح استفاده می‌گردند نام برد.

نكاتي در مورد عطرها  و ادکلن‌ها

1- عطر را در نقاط نبض دار بدن استفاده كنيد نقاطي كه جريان خون قوي و پوست گـرم تر از ديگر نقاط می‌باشد مانند مچ دست، پشت گوش، قـفسه سينه، گـردن، پـشت زانوها و داخل آرنج‌ها.

2- عطر را به صورت چند لايه استفاده كنيد تا ماندگاري آن افزايش يابد.

3- پس از 4-3 ساعت معمولا بايد مجددا به خودتان عطر بزنيد.

4- عطر را در هواي روبروي خود اسپري كرده و از آن عبـور كـنـيد. بـا ايـن كـار عـطـر به طور يكنواخت روي بدن شما می‌نشيند.

5- هيچگاه عطر را مستقيما روي لباس خود به كار نبريد زيرا ممكن است ايجاد لك كند.

6- زمان امتحان عطر هنگام خريد اجازه دهيد حداقل عـطر بـه مدت 10 دقيقه روي پوست شما باقي بماند و زماني كه بوي عطر با بوي طبيعي بدن شما آميخته می‌گردد ايجاد بوي متفاوتي خواهد كرد. با اين كار انتخاب بهتري خواهيد كرد همـچنين بيش از 3 عطر را همزمان امتحان نكنيد چون بيني شما ديگر قدرت تشخيص نخواهد داشت.

مرجع: گشت و گذار